Özel Gitar Dersi ve Eğitmeni Nasıl Seçilir?

Gitar öğrenmenin önündeki en büyük engel, parmak hızı değil, gereksiz gerginliktir. Aynı akoru sürekli sıkan bir el, birkaç dakika içinde yorulur ve ses bozulur. İyi bir eğitmen önce oturuşu, gitarın yüksekliğini ve iki elin açısını düzeltir; hız sonra gelir. Bu nedenle ders seçerken ilk oturumda neyin ölçüldüğüne bakmak gerekir.

İlk ders: gitar, oturuş ve yükseklik

Klasik gitarda gövde sol bacak üzerinde, sap hafif yukarı bakar. Akustik ve elektro gitarda oturuş değişse de omurga dik kalır. Gitar çok aşağıda taşınırsa sol bilek aşırı bükülür, çok yukarıda tutulursa sağ omuz gerilir.

Eğitmenin gitarın sap açısını, gövde yüksekliğini ve ayak desteğini kontrol etmesi gerekir. İlk derste akor öğretmeden bu ayarların yapılması, sonraki haftalarda ağrıyı azaltır. Oturuş düzeltilmeden çalışılan akorlar, yanlış alışkanlığı hızla yerleştirir.

Sol el: baskı, parmak ucu ve bare

Sol elde başparmak sapın arkasında, yaklaşık orta hizada durur. Parmaklar tellere dik açıyla, tırnak değil parmak ucuyla basar. Gereksiz baskı sesi bozmaz ama eli yorar; doğru baskı, telin perdeye değdiği en hafif noktadır.

Bare (barre) akorlar, ilk büyük eşiktir. İşaret parmağının tüm tellere eşit baskı yapması gerekir; bunun için parmağın hafifçe yana dönmesi ve gitarın sapına yakın basılması öğretilir. Eğitmenin bare çalışmasını kısa tutup parmak gücünü kademeli artırması gerekir.

Sağ el: tırnak, pena ve dönüşümlü vuruş

Klasik teknikte sağ el parmakları tellere açılı yaklaşır; tirnak uzunluğu ve biçimi tınıyı doğrudan etkiler. Destekli vuruş (apoyando) daha dolgun ses verir, serbest vuruş ise hızlı pasajlarda kullanılır. Pena ile çalınan stillerde bilek gevşek, pena ucu tele paralel olmalıdır.

Dönüşümlü vuruş, aynı telde art arda gelen notalarda hız ve denge sağlar. Eğitmenin yukarı ve aşağı vuruşları saydırması, öğrencinin ritmi kaçırmasını engeller. Yalnız aşağı vuruşla çalışmak, hızlı bölümlerde tıkanmaya yol açar.

Akor geçişleri

Akor geçişinde sorun genellikle parmakların aynı anda hareket etmemesidir. Çözüm, geçişi yavaş tempoda parçalara ayırmak ve ortak parmakları yerinde tutmaktır. Örneğin iki akor arasında bir parmak sabit kalıyorsa, diğerleri ona göre konumlanır.

Geçiş çalışırken sesin kesilmemesi hedeflenir. Tüm parmakları kaldırıp yeniden basmak, ritmi bozar. Eğitmenin metronomla dört vuruşluk döngü kurması ve geçişi bu döngü içinde tamamlatması, pratik yapmayı kolaylaştırır.

Ritim ve metronom

Ritim, gitar çalmanın taşıyıcı unsurudur. Dörtlük ve sekizlik kalıplar, vurgu ve sus payları ayrı ayrı çalışılmalıdır. Metronom, hızı değil düzeni ölçer; yavaş tempoda temiz çalınan bir kalıp, hızlı ve dağınık çalınandan daha değerlidir.

Eğitmenin önce ritmi elle vurdurması, sonra gitarı eklemesi gerekir. Doğrudan gitarla başlamak, ritim ile parmak hareketini aynı anda öğrenmeyi zorlaştırır. Şarkı çalarken tempo düşüyorsa, metronom yeniden devreye alınmalıdır. Kalıp değişirken bilek gerginleşiyorsa tempo daha da düşürülmelidir.

Tab, nota ve kulak

Tab, telleri ve perdeleri gösterir; hızlı öğrenmek için pratiktir. Ancak süre değerlerini ve ritmi her zaman net vermez. Nota okuma ise ritim ve entonasyon bilgisini güçlendirir. Eğitmenin hedefe göre bu iki aracı dengelemesi gerekir.

Kulakla çalma da ayrı bir beceridir. Basit bir melodinin notasını bulmak, akor yürüyüşünü duymak, zamanla gelişir. Yalnız tab ezberleyen öğrenci, duyduğu parçayı çözmekte zorlanır. Dersin bir bölümü kulak çalışmasına ayrılmalıdır.

Enstrüman ayarı ve tel seçimi

Gitarın tel yüksekliği (aksiyon) çok yüksekse sol el zorlanır, çok düşükse cızırtı olur. Sap ayarı ve köprü yüksekliği bilen biri tarafından kontrol edilmelidir. Yeni başlayan biri için orta yükseklik, hem baskıyı hem sesi dengeler.

Tel kalınlığı da çalmayı etkiler. İnce teller daha kolay basılır ama ses daha ince olabilir. Elektro gitarda amfi ve efekt ayarları, akustikte ise gövde tipi tınıyı değiştirir. Eğitmenin öğrencinin gitarını görüp bu ayarları kontrol etmesi, dersin parçasıdır.

Kapo ve ton değiştirme

Kapodan, gitarın sapına takılan bir araçtır ve perde konumunu yükseltir. Şarkıyı kendi ses aralığınıza uyarlamak için kullanılır. Ancak kapo takınca akor biçimleri aynı kalır, isimleri değişir. Eğitmenin bu farkı göstermesi, öğrencinin eşlik ederken yanlış akor söylemesini engeller.

Kapo çok sıkı takılırsa telin akordu bozulur. Doğru baskı, telin perdeye değdiği en hafif noktadır. Kapo ile çalınan parçada akort kontrolü her seferinde yapılmalıdır.

Repertuvar ve hedef

Repertuvar, öğrencinin hem sevdiği hem de teknik olarak ulaşabileceği parçalardan seçilmelidir. Çok zor bir parça motivasyonu kırar; çok kolay parça ilerlemeyi durdurur. Eğitmenin her ay bir teknik hedef ve bir şarkı hedefi belirlemesi dengeli bir plan oluşturur; iki hedef aynı hafta içinde çalışılmalı ve plan buna göre güncellenmelidir.

Şarkı söyleyerek çalmak isteyen biri için akor geçişleri ve ritim öne çıkar. Solo çalmak isteyen biri için dizi, bare ve pena tekniği gerekir. Hedef baştan konuşulmazsa dersler dağınık ilerler.

Ders dışı çalışma

Günde yirmi dakikalık düzenli çalışma, haftada iki saatlik düzensiz çalışmadan daha etkilidir. Çalışma üçe ayrılmalıdır: ısınma ve teknik, akor veya parça, ritim tekrarı. Eğitmenin hangi egzersizin kaç dakika yapılacağını yazılı vermesi gerekir.

Parmak ucu ağrısı ilk haftalarda normaldir; ancak eklem ağrısı ve karıncalanma farklıdır. Ağrı artıyorsa çalışma süresi kısaltılmalı, gitarın ayarı kontrol edilmelidir. Zorlamak, çalma alışkanlığını olumsuz etkiler.

Ücret ve kapsam

Gitar dersinin ücretini eğitmen belirler; platform tutara karışmaz ve aracılık ücreti almaz. Ders süresi, materyal, tab veya nota desteği ve enstrüman ayarı kapsamda mı, bunlar baştan yazılmalıdır. Aynı tutarla farklı kapsam sunulabileceği için yalnız fiyata bakmak yanıltıcı olur.

Hizmy üzerinden gitar dersi hizmeti için teklif alabilir, fiyatları inceleyebilir ve ilan vererek size uygun eğitmenlerle görüşebilirsiniz. Telefonu doğrulanmış eğitmenler günde en fazla üç teklif gönderir.

Sık yapılan hatalar

• Oturuşu düzeltmeden akor çalışmak
• Sol eli gereğinden fazla sıkmak
• Yalnız aşağı vuruşla ritim çalmak
• Metronomsuz hız denemek
• Ağrıya rağmen çalışmayı sürdürmek

Bu maddeler ilk ayda düzeltilmezse, teknik boşluk sonraki parçalarda büyür.

İlgili Rehberler

• Piyano Dersi Nasıl Seçilir?
• Bateri ve Davul Dersi Nasıl Seçilir?
• Şan ve Ses Eğitimi Dersi Nasıl Seçilir?
• Bağlama Dersi Nasıl Seçilir?